Edirne’de Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinin izlerini bir arada taşıyan Makedon Kulesi, yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yıl ortasında ziyarete açılmaya hazırlanıyor. Kent tarihinin en önemli simgelerinden biri olan kule, çok katmanlı geçmişiyle ziyaretçilerine adeta zaman yolculuğu sunacak.
Edirne İl Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk, kule ve çevresindeki çalışmaların Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Edirne’de hayata geçirdiği en büyük yatırımlardan biri olduğunu belirterek, yapıda Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait kitabelerin bulunduğunu ifade etti. Kulenin arka bölümünde uzun süredir devam eden arkeolojik kazıların sürdüğünü aktaran Soytürk, yapının statik güçlendirme çalışmalarının da başarıyla tamamlandığını söyledi.
Restorasyon sürecinin bilim kurulu, danışma kurulu ve teknik ekiplerin gözetiminde büyük bir titizlikle yürütüldüğünü vurgulayan Soytürk, arkeolojik alanda yapılan kazılarda önemli bulgulara ulaşıldığını kaydetti. Bu çalışmalarda şapel ve müştemilatı, farklı dönemlere ait duvar kalıntıları, Geç Roma dönemine ait seramik fırınları ile Osmanlı döneminden kalma buzhane ve su yolları gün yüzüne çıkarıldı.
Panoramik Asansör ve Seyir Terası Geliyor
Restorasyonun ikinci ve son aşamasına geçildiğini dile getiren Soytürk, kulenin ziyaretçi odaklı bir anlayışla düzenlendiğini belirtti. Proje kapsamında kuleye panoramik asansör, seyir terası ve bilgilendirme alanları kazandırılacak.
Ziyaretçilerin asansörle kulenin en üst noktasına çıkabileceğini anlatan Soytürk, burada Edirne’nin dört bir yanını görebilecekleri bir seyir terası ve dürbünlerin yer alacağını söyledi. Hıdırlık Tabya’ya kadar uzanan geniş bir manzara sunulacağını belirten Soytürk, ziyaretçilerin dönüşte merdivenleri kullanarak Traklar döneminden Cumhuriyet’e uzanan Edirne tarihini anlatan sergi ve bilgilendirme alanlarını gezebileceğini ifade etti.
Teşhir ve tanzim çalışmalarında sona yaklaşıldığını, ziyaretçileri karşılayacak alanın da tamamlanmak üzere olduğunu belirten Soytürk, kule içinde ve çevresinde yer alacak bilgi panolarıyla yapının tarihine dair kapsamlı bilgilendirme yapılacağını aktardı. Soytürk, Makedon Kulesi’ni 2026 yılının ortasında ziyaretçilerle buluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
Restorasyon Sürecinde Neler Yapıldı?
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2021 yılında başlatılan “Edirne Eski Saat Kulesi Restorasyonu Projesi” kapsamında kulede duvar ve zemin jeoradar çalışmaları gerçekleştirildi. Moloz taş duvarlardaki boşluklar enjeksiyon yöntemiyle güçlendirilirken, yapıya zarar veren bitki ve kökler temizlendi.
Ayrıca kule ve arkeolojik alandaki tuğla ve taş yüzeylerde bulunan çimento esaslı derz ve sıvalar sökülerek özgün malzemelerle yenilendi. Tehlike oluşturan elektrik hatları ile izinsiz ve ruhsatsız eklentiler de alan dışına çıkarıldı. Kazılar sonucunda 10. yüzyıla tarihlenen bir şapele ait müştemilat, Bizans seramik fırını, 1908 yılına ait Osmanlı buzhanesi, Osmanlı altyapı sistemi ve geç Osmanlı dönemine ait konut temelleri ortaya çıkarıldı.
Makedon Kulesi’nin Tarihçesi
Roma İmparatoru Hadrianus tarafından MS 117-138 yılları arasında yaptırılan Makedon Kulesi, eski Edirne’yi çevreleyen surlardan günümüze ulaşabilen tek kule olma özelliğini taşıyor. 1867 yılında Edirne Valisi Hacı İzzet Paşa tarafından üzerine ahşap katlar eklenip saat yerleştirilmesinin ardından “saat kulesi” olarak anılmaya başlandı.
Bir dönem yangın gözetleme kulesi olarak da kullanılan yapı, 1953 depreminde ağır hasar gördü. Deprem sonrası eklenen katlar ve saat bölümü, şehir estetiğini bozduğu gerekçesiyle hazırlanan rapor doğrultusunda dinamitle yıkıldı. Kule, 1990’lı yıllarda restore edilirken, Edirne Müzesi tarafından 2002 ve 2003 yıllarında çevresinde arkeolojik kazılar yapıldı.
Kaynak: AA
